चालू पुँजी कर्जाको दुरुपयोग बढेको राष्ट्र बैंकको ठहर, कर्जा भारले बैंकका पुँजीकोषमा दबाब

काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले आज नेपालका सबै बैंकहरुको सुपरिवेक्षण रिपोर्टले बैंकिङ क्षेत्रमा चरम बेथिती र दुरुपयोग रहेको तथ्य औल्याएको छ ।

केन्द्रीय बैंकको प्रतिवेदनमा बैंकिङ् क्षेत्रमा चुनौति देखिएको निष्कर्ष निकालेको छ । खराब कर्जा र गैर–बैंकिङ सम्पत्ति बैंकिङ क्षेत्रका लागि चुनौतीका रूपमा देखिएको वार्षिक सुपरिवेक्षण प्रतिवेदनले देखाएको छ ।
बैंकहरूले कोभिडपछि अनुत्पादक क्षेत्रमा अत्यधिक कर्जा लगानी गरेको र त्यसले समस्या निम्त्याएको प्रतिवेदनले औल्याएको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ । कोभिडपछि निर्माण क्षेत्रमा आएको सुस्तता, ‘ओभर फाइनान्सिङ’ र उद्देश्यभन्दा अन्य प्रयोजनका लागि बैंकिङ कर्जाको प्रयोग र ब्याजदरमा भएको वृद्धिले ऋणीको कर्जा तिर्न सक्ने क्षमतामा कमी आएको केन्द्रीय बैंकको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

नेपाल बैंकिङ क्षेत्रमा बढेको यही प्रवृत्तिका कारण पछिल्लो समय खराब कर्जा बढ्दो क्रममा गएको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ । पछिल्लो समय जोखिमयुक्त सम्पत्तिमा भएको वृद्धि, खराब कर्जामा भएको वृद्धि र केन्द्रीय बैंकले केही क्षेत्रको कर्जामा बढाएको जोखिम भारले गर्दा बैंकहरूको पुँजीकोषमा पनि दबाब परेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ। केही बैंकको प्राथमिक पुँजीकोष निकै दबाबमा रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।

त्यस्तै, चालू पुँजी कर्जाको दुरुपयोग, बढ्दो बैंकिङ ठगी, डिजिटल बैंकिङ र प्रविधि जोखिम पनि चुनौतीका रूपमा रहेको केन्द्रीय बैंकले जनाएको छ । वाणिज्य बैंकहरूको लगानीको संरचनाको प्रवृत्ति चुनौतिपूर्ण र जोखिमपूर्ण रहेको देखिएको छ । अधिकांश बैंकको लगानी विविधिकरण नभएको र एउटै क्षेत्रमा ठूलो लगानी देखिएको छ । अघिल्लो वर्षको लागि बैंकहरूले बैंक तथा वित्तीय संस्थाको सेयर डिबेञ्चरमा लगानी गर्न पाउँदैनन् । बढ्दो निष्क्रिय कर्जा र गैरबैंकिङ सम्पत्ति नेपालीको अर्को समस्या रहेको प्रतिवेदनमा देखिएको छ ।

विशेषगरी गैर–उत्पादक क्षेत्रमा अत्यधिक कर्जा प्रवाह, कोभिड–१९ पछि आर्थिक गतिविधिमा सुस्तता, निर्माण क्षेत्रमा सुस्तता, अत्यधिक कर्जा र ऋणको उद्देश्य बाहेक अन्य प्रयोजनमा प्रयोग गर्दा ब्याजदरमा भएको वृद्धिले घटेको छ । जसको कारण एनपीएलको स्तर बढेको प्रतिवेदनले देखाएको छ।

बैंकिङ व्यवसायको आकार र दायरा बढेसँगै बैंकिङ ठगीको जोखिम पनि बढेको छ । सदस्यहरूले बैंकिङ ठगीका धेरै घटनाहरू निम्त्याएको रिपोर्टले देखाएको छ । व्यवस्थापनका मुद्दाहरु आएका छन् बैंकिङ ठगीका कारण राष्ट्र बैंकले वित्तीय संस्थाको अधिग्रहण र खारेजी समेत गरेको छ ।