पुँजी बजार उत्साहको माहोलः ‘ग्रे लिस्ट’ले डराएका लगानीकर्ता, कस्तो होला अबको यात्रा ?

काठमाडौं । पछिल्ला दिनमा सेयर बजार सुधारोन्मुख देखिएको छ। नेप्से हाल २७०० को हाराहारीमा कारोबार भइरहेको छ, जसले लगानीकर्ताको मनोविज्ञानलाई क्रमशः सकारात्मक बनाइरहेको छ। लार्ज क्याप कम्पनीहरूमा गति आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ भने मिड क्याप कम्पनीहरूमा समेत राम्रो वृद्धि देखिन थालेको छ। विशेषगरी, सबल वित्तीय सूचक भएका कम्पनीहरूमा लगानीकर्ताहरूको आकर्षण बढ्दै जानुले बजारको दीर्घकालीन स्थायित्वका लागि सकारात्मक संकेत दिएको छ।

वित्तीय रूपमा सबल कम्पनीहरूतर्फ लगानीकर्ता आकर्षित भइरहेका छन्। यस्तो प्रवृत्तिले सेयर बजारलाई दिगो र स्थिर बनाउन मद्दत गर्छ। जब राम्रो प्रतिफल दिने कम्पनीहरूमा लगानी बढ्छ, त्यसले समग्र बजारको वृद्धिमा बल पुर्‍याउँछ। विशेषगरी, स्थिर लाभांश दिने कम्पनीहरू चलायमान हुनु आवश्यक छ। यसले बजारलाई सन्तुलित बनाउन मात्र होइन, बबल सिर्जना हुने सम्भावनालाई समेत न्यून गर्छ।

लगानीकर्ताहरू मौद्रिक नीतिको अर्धवार्षिक समीक्षाबाट सकारात्मक परिणामको अपेक्षा गरिरहेका छन्। समीक्षामा सुधारका विषय समेटिने, वा कम्तीमा पनि नकारात्मक निर्णय नआउने आशाले लगानीकर्ताहरूलाई उत्साहित बनाएको छ। हाल ब्याजदर न्यून बिन्दुमा रहेकोले बजारमा तरलता बढ्दै गएको छ, जसले सेयर खरिदकर्तालाई थप आकर्षित गर्न सक्छ।

राष्ट्र बैंकका गर्भनर महाप्रसाद अधिकारीको कार्यकाल २०८१ चैतमा सकिँदैछ। अधिकारी आफ्नो अन्तिम मौद्रिक नीतिको अर्धवार्षिक समीक्षाको तयारीमा जुटेका छन् । निरन्तर लगानीकर्ताको विरोधको भुमरीमा पर्दै आइरहेका गर्भनर यस पटक अन्तिम मौद्रिक नीतिमा जय जयकार भएर बिदाइ हुने चाहाना रहेका छन् । शेयर बजारलाई बाधा गर्ने नीति परिमार्जन गर्ने गर्भनर अधिकारी सकारात्मक रहेका हुन् । गभर्नर अधिकारीको अन्तिम मौद्रिक समीक्षा भएकाले पनि उनले केही सरप्राइज दिन सक्नेमा आश लगानीकर्तामा रहेको छ ।

हाल सेयर धितो कर्जाको जोखिमभार बढी रहेको छ। व्यक्तिगत लगानीकर्ताका लागि १५ करोडको कर्जाको सीमितता हटाइनुपर्ने माग उठिरहेको छ। यस्तै, बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई सेयर बजारमा अल्पकालीन लगानी गर्न अनुमति दिनुपर्ने आवाज समेत उठिरहेको छ। यदि यस्ता सुधारहरू ल्याउन सकियो भने सेयर बजार थप मजबुत बन्नेछ।

बजारमा नयाँ ब्रोकर कम्पनीहरूको प्रवेश भएसँगै नयाँ लगानीकर्ताहरूको आकर्षण बढ्न थालेको छ। नगद लाभांश वितरण धेरै भएकाले ठूला कम्पनीहरूको आपूर्ति पक्ष सीमित देखिए पनि माग पक्ष क्रमशः सुदृढ हुँदै गएको संकेत देखिएको छ। यसले बजारलाई अझ स्थायित्व प्रदान गर्नेछ।

एफएटीएफको निर्णयको असर

हालै अन्तर्राष्ट्रिय वित्तीय निगरानी संस्था फाइनान्सियल एक्सन टास्क फोर्स (एफएटीएफ) ले नेपाललाई ‘ग्रे लिस्ट’ मा राख्ने निर्णय गरेको छ। फ्रान्समा सम्पन्न बैठकमा नेपाललाई आगामी दुई वर्षसम्म सूचीमा राख्ने निष्कर्ष निकालिएको हो। यो निर्णयले लगानी वातावरणमा केही असर पार्ने भए पनि समग्र बजार अझै सकारात्मक देखिएको छ।

बजार सुधारोन्मुख देखिए पनि अझै केही नीतिगत परिवर्तन आवश्यक देखिन्छ। सेयर धितो कर्जाको व्यवस्थापन, व्यक्तिगत लगानीकर्ताका लागि कर्जाको सीमितता हटाउने, तथा बैंकहरूलाई अल्पकालीन लगानीको अनुमति दिने जस्ता विषयहरूमा सरकार र नियामक निकायले ध्यान दिन आवश्यक देखिन्छ। यदि यस्ता सुधारहरू भएमा बजार अझ मजबुत बन्नेछ।

समग्रमा, सेयर बजार सुधारको चरणमा प्रवेश गरिसकेको छ। मौद्रिक नीतिको समीक्षाबाट सकारात्मक परिणामको अपेक्षा गरिएको छ। बजारले २७८० को स्तर पार गरेमा नयाँ उचाइ लिने सम्भावना बढ्नेछ। सेयर बजारको दिगो विकासका लागि सबल वित्तीय सूचक भएका कम्पनीहरूमा लगानी बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ। बजारको स्थिर वृद्धि र लगानीकर्ताको मनोबल उच्च बनाउन सुधारात्मक नीतिहरू आवश्यक रहेको विश्लेषकहरू बताउँछन्।