दुर्गा प्रसाईंको बी एन्ड सी मेडिकल: व्यापार बढ्यो, तर पूँजी संरचना अझै कमजोर

काठमाडौं । पूर्वी नेपालको झापा जिल्लामा सञ्चालित ‘बी एन्ड सी’ मेडिकल कलेज टिचिङ हस्पिटल एन्ड रिसर्च सेन्टरको कारोबार निरन्तर विस्तार हुँदै गएको छ। तर कम्पनीको पुँजी संरचना अझै कमजोर रहेको र ऋणको भार उच्च रहेको प्रतिवेदनमा देखिएको छ। केयर रेटिङ नेपालले कम्पनीको दीर्घकालीन बैंक सुविधामा ‘केयर-एनपी बी प्लस’ र अल्पकालीन बैंक सुविधामा ‘केयर-एनपी ए फोर’ रेटिङ प्रदान गरेको छ।

कम्पनीले लिएको बैंक सुविधा रकम बढेर चार अर्ब चार करोड छ करोड भन्दा बढी पुगेको छ। यसमध्ये तीन अर्ब चौँतीस करोडभन्दा बढी दीर्घकालीन कर्जा रहेको छ भने अल्पकालीन कर्जा १० करोड रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो वर्ष कम्पनीको कुल बैंक सुविधा तीन अर्ब छियानबे करोड नब्बे लाख रुपैयाँ थियो।

बी एन्ड सी मेडिकल कलेजको कारोबार पछिल्ला वर्षहरूमा निरन्तर बढ्दो क्रममा रहेको देखिन्छ। सन् २०२३ मा कम्पनीले ८१ करोड ५० लाख रुपैयाँ कारोबार गरेको थियो भने सन् २०२४ मा कारोबार बढेर ९६ करोड ३० लाख रुपैयाँ पुगेको छ। अस्पताल सेवासँगै मेडिकल कलेज सञ्चालन सुरु भएपछि नयाँ आम्दानी स्रोत थपिएको र बिरामीको आवागमन बढेकाले आम्दानीमा उल्लेख्य वृद्धि भएको केयर रेटिङले जनाएको छ।

तर कारोबार बढे पनि कम्पनीको नाफा मार्जिन घटेको छ। सन् २०२४ मा कम्पनीको पीबीआईएलडिटि मार्जिन २६ दशमलव ६९ प्रतिशत रहेकोमा सन् २०२५ मा यो घटेर २२ दशमलव ८३ प्रतिशतमा झरेको छ। नयाँ सुविधा सञ्चालन, पूर्वाधार विस्तार तथा प्रशासनिक खर्च बढेकाले मार्जिन घटेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।

कम्पनीले अघिल्लो वर्षको नगद घाटाबाट सुधार गर्दै सन् २०२५ मा करिब दुई करोड ८० लाख रुपैयाँ सकल नगद सञ्चिति हासिल गरेको छ। चालु सन् २०२६ को पहिलो छ महिनामा कम्पनीले ७० करोड ८० लाख रुपैयाँ कारोबार गरिसकेको छ।

तर पूँजी संरचना अझै उच्च ऋणमा आधारित रहेको छ। सन् २०२५ मा कम्पनीको कुल ऋण करिब तीन अर्ब ९० करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो वर्ष तीन अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ थियो। मुख्यतः होस्टल लगायत शैक्षिक पूर्वाधार निर्माणका लागि लिइएको ऋण तथा ब्याज पूँजीकरणका कारण कुल ऋण बढेको बताइएको छ। सन् २०२४ र २०२५ मा संचित घाटा रहँदा कम्पनीको नेटवर्थ पनि कमजोर बनेको छ।

ऋणको भार उच्च भए पनि कम्पनीको ऋण सेवा क्षमता भने सुधारिएको देखिन्छ। सन् २०२४ मा ० दशमलव ७१ गुणा रहेको ब्याज भुक्तानी क्षमता सन्  २०२५ मा बढेर १ दशमलव १० गुणा पुगेको छ। बैंकहरूको ब्याजदर घट्दै जानु र सञ्चालनबाट नगद प्रवाह सुधारिनुले ऋण सेवा क्षमतामा सुधार आएको रेटिङ एजेन्सीले जनाएको छ।

सन् २०११ मा स्थापना भएको बी एन्ड सी मेडिकल कलेज टिचिङ हस्पिटल एन्ड रिसर्च सेन्टर पूर्वी नेपालमा बहुविशेषज्ञ स्वास्थ्य सेवा, आधुनिक डायग्नोस्टिक सुविधा तथा शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने निजी स्वास्थ्य संस्था हो। कम्पनीको अध्यक्ष डा. रामबाबु गिरी रहेका छन् भने कार्यकारी निर्देशक दुर्गा प्रसाईं हुन्।

कम्पनीको चार सदस्यीय सञ्चालक समिति तथा व्यवस्थापन टोलीले लामो अनुभवसहित संस्थालाई सञ्चालन गर्दै आएको छ। अध्यक्ष डा. रामबाबु गिरीलाई करिब दुई दशकको अनुभव छ र उनले बी एन्ड सी टिचिङ हस्पिटलको स्थापना र सञ्चालन गरेका हुन्। कार्यकारी निर्देशक दुर्गा प्रसाईंसँग तीन दशकभन्दा बढी निर्माण, परियोजना व्यवस्थापन, व्यापार र आतिथ्य क्षेत्रमा अनुभव छ। उनी पूर्वाञ्चल क्यान्सर अस्पताल प्रा.लि. का प्रवर्तक पनि हुन्। इन्दिरा गिरी र डा. निराजन प्रसाईं चिकित्साशास्त्र र व्यवस्थापन क्षेत्रमा अनुभव भएका सदस्य हुन्।

कम्पनीको सञ्चालन क्षमता आर्थिक वर्ष २०२५ मा सुधारिएको देखिन्छ। कुल सञ्चालन आम्दानी करिब १२६६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ, जुन आर्थिक वर्ष २०२४ को ९२२ लाख रुपैयाँको तुलनामा ३७ प्रतिशत बढी हो। बिरामीको आवागमन बढ्नु, मेडिकल कलेजको सञ्चालन सुरु हुनु तथा नयाँ आम्दानी स्रोत थपिनुले कम्पनीको आम्दानीमा स्थिर वृद्धि भएको छ।

कम्पनीको उच्च ऋण भार र पूँजी संरचनाको कमजोरी हुँदाहुँदै पनि सञ्चालन र नगद प्रवाहमा सुधारले वित्तीय दिगोपनको संकेत देखाएको छ। नयाँ सुविधा, आधुनिक पूर्वाधार र अनुभवी व्यवस्थापन टोलीले कम्पनीलाई पूर्वी नेपालमा स्वास्थ्य सेवा क्षेत्रको अग्रणी संस्था बन्न सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।