क्युरेक्स फर्मास्युटिकल्सको ‘प्यान्टोलक–डीएसआर’ गुणस्तरहीन, बजारबाट फिर्ता गर्न निर्देशन

काठमाडौं । औषधि व्यवस्था विभागले गुणस्तर मापदण्ड पूरा नगरेको भन्दै ‘प्यान्टोलक–डीएसआर’ औषधिको एक ब्याच बजारबाट फिर्ता गर्न निर्देशन दिएको छ । विभागले बजार अनुगमनका क्रममा संकलन गरेको नमुना परीक्षण गर्दा औषधि नेपाल औषधि संहिता २०२६ ले तोकेको मापदण्डअनुसार नभएको भेटिएपछि बिक्री–वितरण रोक्न र बजारमा पठाइसकिएको औषधि फिर्ता गर्न निर्देशन दिएको हो ।

विभागका अनुसार बजारबाट संकलन गरिएको ‘प्यान्टोलक–डीएसआर’ को नमुना राष्ट्रिय औषधि प्रयोगशालामा परीक्षण गरिएको थियो । परीक्षणका क्रममा औषधिमा प्रयोग हुने डोम्पेरिडोनको घुलन परीक्षणसम्बन्धी विधि नेपाल औषधि संहिता २०२६ अनुसार नभएको पाइएको हो । औषधिको गुणस्तर परीक्षणमा तोकिएको मापदण्ड तथा परीक्षण विधि पूरा नभएपछि विभागले सम्बन्धित उत्पादक तथा बजारमा संलग्न पक्षलाई उक्त ब्याचको औषधि रोक्न निर्देशन दिएको छ ।

क्युरेक्स फर्मास्युटिकल्स प्रालि, बनेपा, नेपालले उत्पादन गरेको ‘प्यान्टोलक–डीएसआर’ को प्रभावित ब्याच नम्बर सीपीडी–०५७ रहेको विभागले जनाएको छ । उक्त औषधि सेप्टेम्बर २०२५ मा उत्पादन भएको हो भने अगस्ट २०२७ सम्म प्रयोग गर्न सकिने म्याद उल्लेख गरिएको छ । अर्थात् औषधि अझै प्रयोगयोग्य म्यादभित्रै रहे पनि गुणस्तर परीक्षणका क्रममा समस्या देखिएपछि नियामक निकायले यसको बिक्री तथा प्रयोगमा रोक लगाएको हो ।

‘प्यान्टोलक–डीएसआर’ मा प्यान्टोप्राजोल ४० मिलिग्राम र डोम्पेरिडोन ३० मिलिग्राम रहेको जनाइएको छ । पेटमा अत्यधिक अम्ल बन्ने तथा त्यससँग सम्बन्धित समस्या नियन्त्रणका लागि प्रयोग हुने यो औषधि बजारमा सर्वसाधारणले प्रयोग गर्दै आएका औषधिमध्ये पर्छ । यस्तो औषधिको गुणस्तरमा प्रश्न उठेपछि विभागले उपभोक्ताको स्वास्थ्य सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राख्दै सम्बन्धित ब्याच नै बजारबाट हटाउने प्रक्रिया अघि बढाएको हो ।

औषधि बजारमा कुनै उत्पादनको म्याद बाँकी हुनु मात्र त्यसको प्रयोग सुरक्षित छ भन्ने सुनिश्चितता होइन । उत्पादनको संरचना, सक्रिय तत्वको मात्रा, घुलनशीलता, स्थिरता तथा प्रयोगशालाबाट प्रमाणित हुने अन्य गुणस्तरीय पक्षसमेत औषधिको प्रभावकारिता र सुरक्षाका लागि उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छन् । यही कारण नियामक निकायले बजार अनुगमन र प्रयोगशाला परीक्षणमार्फत औषधिको गुणस्तर निगरानी गर्दै आएको छ ।

विभागले सीपीडी–०५७ ब्याचको ‘प्यान्टोलक–डीएसआर’ बिक्री–वितरण नगर्न, बजारमा रहेका औषधि फिर्ता गर्न तथा यसको सिफारिस र प्रयोगसमेत नगर्न सम्बन्धित सबै पक्षलाई आग्रह गरेको छ । यससँगै औषधि पसल, वितरक तथा अन्य सम्बन्धित निकायले आफ्नो मौज्दात जाँच गरी उक्त ब्याच भेटिएमा बिक्री नगर्नुपर्ने भएको छ ।