दशैंको मुखमा शेयर बजार सुस्तः लगानीकर्ता ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा, के कुरामा छ डर ?

काठमाडौँ । दशैं नजिकिँदै गर्दा पनि नेपालको शेयर बजारमा अपेक्षित उत्साह देखिएको छैन। घटस्थापना भइसक्दा समेत बजार सुस्त देखिएको छ। नेप्से सूचक झिनो अंकले बढे पनि समग्र बजार कमजोर अवस्थामा रहेको छ। निरन्तरको गिरावटका कारण धेरै कम्पनीको शेयरमूल्य तुलनात्मक रूपमा सस्तो बने पनि लगानीकर्ताको मनोबलमा सुधार आउन सकेको छैन। बजारमा खरिदबिक्रीको गतिविधि कमजोर हुँदा नेप्सेमा स्पष्ट दिशाको अभाव देखिएको छ।

बजारलाई चलायमान बनाउन नेपाल राष्ट्र बैंक र नेपाल धितोपत्र बोर्डले विभिन्न नीतिगत तथा नियामकीय कदम अघि बढाए पनि त्यसको प्रभाव अपेक्षाअनुसार देखिन सकेको छैन। राष्ट्र बैंकले शेयर बजारसँग सम्बन्धित केही व्यवस्थामा लचकता अपनाएको छ भने धितोपत्र बोर्डले बजारप्रतिको विश्वास बढाउने र कारोबार प्रणालीलाई व्यवस्थित बनाउने प्रयास गरिरहेको छ। यसैबीच, सूचीकृत कम्पनीहरूले गत आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गर्दै लाभांशसम्बन्धी निर्णय अघि बढाइरहेका छन्। तर, समग्र आर्थिक अवस्था र बजारको आगामी दिशाबारेको अनिश्चितताले यी गतिविधिले लगानीकर्तामा उत्साह जगाउन सकेका छैनन्।

दशैं नजिकिँदै गर्दा चाडपर्वको खर्च व्यवस्थापन गर्न केही लगानीकर्ताले शेयर बिक्री गरिरहेको बजारका जानकारहरू बताउँछन्। अर्कोतर्फ, बजारमा नयाँ लगानी रकम भित्रिने गति कमजोर हुँदा बिक्रीको चाप सन्तुलन गर्न कठिन भइरहेको छ। ठूला लगानीकर्ताको लगानी स्रोत तथा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी विषयमा बढ्दो निगरानीले पनि ठूलो रकम परिचालन गर्नेहरूलाई थप सतर्क बनाएको छ। यसले बजारमा ठूला कारोबार र खरिद माग सिर्जना हुने प्रक्रियामा असर पारेको देखिन्छ।

यसैबीच, विभिन्न स्थानमा बाढीपहिरोका कारण जनधनको क्षति भइरहेका बेला निर्जीवन बीमा तथा ऊर्जा कम्पनीहरूको शेयरमूल्यमा थप दबाब परेको छ। विशेषगरी प्राकृतिक विपत्तिसँग सम्बन्धित जोखिम र त्यसले पार्न सक्ने आर्थिक प्रभावका कारण सम्बन्धित क्षेत्रका कम्पनीप्रति लगानीकर्ता सतर्क देखिएका छन्। लामो समयदेखि शेयरमूल्य घटेका कारण कतिपय कम्पनी आकर्षक मूल्यमा उपलब्ध भए पनि बजारमा दिगो सुधार सुरु भएको विश्वास गर्ने पर्याप्त आधार नदेखिँदा लगानीकर्ताले तत्काल ठूलो रकम लगानी गर्न चाहेका छैनन्।

अहिलेको बजारमा खरिदकर्ताभन्दा पनि अवस्था नियालेर निर्णय गर्ने लगानीकर्ताको प्रवृत्ति बलियो देखिएको छ। साना तथा मध्यम लगानीकर्ताको सक्रियताले मात्र बजारलाई उल्लेख्य रूपमा माथि लैजान नसक्दा खरिद र बिक्री दुवै पक्षमा अन्योल कायम छ। पहिले नै लगानी गरिसकेका लगानीकर्ता थप रकम लगाउने कि आफ्नो लगानी सुरक्षित राख्ने भन्ने दोधारमा छन् भने नयाँ लगानीकर्ता पनि बजारको स्थायित्व पर्खिरहेका छन्। आगामी दिनमा कारोबार रकम, लगानीकर्ताको मनोबल र बजार सुधारका संकेतमा वृद्धि हुन नसके नेप्सेमा देखिएको ‘पर्ख र हेर’को अवस्था अझै केही समय कायम रहने देखिन्छ।

नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) ४ अकंले बढेर २५९५.८१ बिन्दुमा कायम भएको छ । आज ३५४ कम्पनीको १ करोड २७ लाख कित्ता शेयर किनबेच हुँदा ४ अर्ब ४६ करोड ४१ लाख रुपैयाँको कारोबार भएको हो ।

यसदिन ८ उपसूचक राताम्य भएका छन् भने ५ उपसूचकमा मात्रै सुधार देखिएको छ । वाणिज्य बैंक समूहको शेयर मूल्य सर्वाधिक १.०१ प्रतिशतले बढेको हो ।

सोमबार १०५ कम्पनीको शेयर मूल्य बढेको छ भने १६५ कम्पनीको घटेको छ । ७ कम्पनीको शेयर मूल्य भने स्थिर रहेको हो ।