सिद्धार्थ बैंकको रेटिङ पुनःपुष्टि, कर्जा गुणस्तर र नाफा दबाबले जोखिम बढ्दो
काठमाडौँ । सिद्धार्थ बैंकको वित्तीय अवस्था अझै जोखिममा नै रहेको देखिएको छ । इक्रा नेपालले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदन अनुसार बैंकको रेटिङ पहिलेकै पुनःपुष्टि गरेको हो ।
इक्रा नेपालले सिद्धार्थ बैंक लिमिटेडको रेटिङलाई इक्राएनपी–आईआरे त्रिपल बि प्लस पुनः पुष्टि गरे पनि समग्र मूल्याङ्कनमा बैंकको भविष्यगत जोखिमहरू अझै गम्भीर रूपमा कायमै रहेको संकेत गरेको छ। बैंकको कर्जा विस्तार, नाफा क्षमताको गिरावट र बाह्य आर्थिक जोखिमहरूले दीर्घकालीन स्थायित्वमाथि प्रश्न उठाएको देखिन्छ।
पछिल्लो १२ देखि १८ महिनामा बैंकले करिब ११ प्रतिशत कर्जा विस्तार गरेको छ जुन सोही अवधिमा उद्योगको औसत करिब ८ प्रतिशतभन्दा उल्लेखनीय रूपमा बढी हो। ब्याजदर घटिरहेको र आर्थिक गतिविधि सुस्त रहेको अवस्थामा गरिएको यस्तो तीव्र कर्जा विस्तारले आगामी दिनमा सम्पत्ति गुणस्तरमा दबाब सिर्जना गर्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ। विशेषगरी ब्याजदर उल्टिएमा हाल विस्तार भएको कर्जाको पुनर्भुक्तानी क्षमतामा असर पर्न सक्ने जोखिमलाई इक्रा नेपालले संवेदनशील रूपमा लिएको छ।
बैंकको नाफा क्षमतामा पनि स्पष्ट दबाब देखिएको छ। शुद्ध ब्याज मार्जिन २०२५ को पहिलो अर्धवार्षिकको २.७३ प्रतिशतबाट घटेर २०२६ को पहिलो अर्धवार्षिकमा २.५२ प्रतिशतमा झरेको छ। बैंकिङ प्रणालीमा लगानीयोग्य तरलता बढेसँगै प्रतिस्पर्धा तीव्र भएकाले मार्जिन निरन्तर घट्दै गएको मूल्याङ्कन गरिएको छ।
यद्यपि कर्जा हानी तथा अन्य घाटाका लागि गरिएको प्रावधान खर्च घटेका कारण शुद्ध नाफा सूचकमा केही सुधार देखिए पनि बैंकको समग्र लाभप्रदता अझै मध्यम स्तरमै सीमित रहेको छ। २०२६ को पहिलो अर्धवार्षिकमा बैंकको सम्पत्तिमा प्रतिफल करिब ०.८ प्रतिशत र खुद मूल्यमा प्रतिफल करिब ८.५ प्रतिशत रहेको छ, जुन अघिल्लो अवधिको तुलनामा सुधार भए पनि स्थायित्वयुक्त स्तरमा पुग्न नसकेको विश्लेषण गरिएको छ। उद्योगको औसत सूचकसँग तुलना गर्दा पनि बैंक अझै कमजोर प्रदर्शनमै रहेको देखिन्छ।
यसैबीच बैंकको पूँजी संरचनामा देखिएको सुधारलाई पनि पूर्ण रूपमा पर्याप्त मानिएको छैन। स्थायी गैर–सञ्चितिकरण प्राथमिक शेयर (पीएनसीपीएस) स्वीकृत भए पनि त्यसको लाभांश प्रवृत्ति र दीर्घकालीन असर अझै स्पष्ट नभएको भन्दै आइसीआरए नेपालले यसलाई निगरानीमै राखेको छ।
बैंकको समग्र प्रदर्शन समष्टिगत आर्थिक अवस्थासँग अत्यधिक संवेदनशील रहेको भन्दै मूल्याङ्कनले थप जोखिम औंल्याएको छ। आर्थिक पुनरुत्थानको गति सुस्त रहँदा बैंकको कर्जा विस्तार र नाफा दुवैमा दबाब कायम रहने सम्भावना देखिएको छ। त्यसैगरी मध्यपूर्वमा लामो समयसम्म कायम रहने भूराजनीतिक तनावले रेमिट्यान्स आप्रवाहमा असर पार्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ। रेमिट्यान्स नेपालका लागि निक्षेप वृद्धि र वैदेशिक मुद्रा आपूर्तिको प्रमुख स्रोत भएकाले त्यसमा कुनै कमी आएमा बैंकिङ प्रणालीको तरलता र समग्र वित्तीय स्थायित्वमै दबाब पर्न सक्ने जोखिम औंल्याइएको छ।
‘नकारात्मक प्रभावसहितको निगरानी’ हटाइए पनि सिद्धार्थ बैंकको कर्जा विस्तारको गति, घट्दो मार्जिन, मध्यम लाभप्रदता र बाह्य आर्थिक जोखिमहरूले यसको दीर्घकालीन वित्तीय स्थायित्वबारे अझै प्रश्नहरू कायमै रहेको संकेत इक्रा नेपालको मूल्याङ्कनले गरेको छ।
