वाणिज्य बैंकबाट प्रवाह भएको सहुलियत कर्जा लगानीमा रूपान्तरण हुन सकेन
राष्ट्र बैंकका अनुसार २० वटा वाणिज्य बैंकले ३७ हजार ८४४ ऋणीका लागि कुल ५७ अर्ब ११ करोड २२ लाख रुपैयाँ सहुलियतपूर्ण कर्जा स्वीकृत गरेका छन् । तर, चालु आर्थिक वर्षको साउन मसान्तसम्ममा २८ अर्ब ८८ करोड ३१ लाख रुपैयाँ मात्रै बक्यौता कर्जाका रूपमा रहेको छ । स्वीकृत रकम र बक्यौता कर्जाबीच २८ अर्ब २२ करोड ९१ लाख रुपैयाँको अन्तर देखिएको छ । अर्थात् स्वीकृत कुल रकमको करिब आधा हिस्सा बराबरको रकम बक्यौता कर्जाका रूपमा देखिएको छैन ।
सरकारले ब्याज अनुदानमार्फत लक्षित समुदाय तथा व्यवसायीलाई सहज वित्तीय पहुँच उपलब्ध गराउने नीति लिए पनि कर्जा स्वीकृत भएपछि रकम वास्तविक रूपमा कति परिचालन भयो भन्ने विषयले कार्यक्रमको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ ।
ऋणीको संख्याका आधारमा राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक सहुलियतपूर्ण कर्जा वितरणमा अगाडि रहेको छ । बैंकबाट ५ हजार ११५ जनाले यस्तो कर्जा लिएका छन् । बैंकले ६ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी कर्जा स्वीकृत गरेकोमा साउन मसान्तसम्म ४ अर्ब ६१ करोड ९४ लाख रुपैयाँ बक्यौता रहेको छ । त्यस्तै, कृषि विकास बैंकबाट ५ हजार ८० जनाले सहुलियतपूर्ण कर्जा लिएका छन् ।
अन्य बैंकमध्ये लक्ष्मी सनराइज बैंकबाट ४ हजार ३९७, नेपाल बैंकबाट ४ हजार २३१ र नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकबाट ३ हजार ७७४ जना ऋणीले यस्तो सुविधा लिएका छन् । नबिल बैंकमा ३ हजार ११६, ग्लोबल आईएमई बैंकमा २ हजार १३३, एनएमबी बैंकमा १ हजार ४८३, सानिमा बैंकमा १ हजार २५५ र कुमारी बैंकमा १ हजार १७८ जना सहुलियतपूर्ण कर्जाका ऋणी रहेको राष्ट्र बैंकको विवरणमा उल्लेख छ ।
कर्जा स्वीकृत रकमका आधारमा भने कृषि विकास बैंक पहिलो स्थानमा छ । बैंकले ७ अर्ब ९५ करोड १७ लाख रुपैयाँ सहुलियतपूर्ण कर्जा स्वीकृत गरेको छ । राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकले ६ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँभन्दा बढी, लक्ष्मी सनराइज बैंकले ६ अर्ब २८ करोड ७१ लाख, नेपाल बैंकले ६ अर्ब १८ करोड १६ लाख र नबिल बैंकले ५ अर्ब १८ करोड ७४ लाख रुपैयाँ कर्जा स्वीकृत गरेका छन् ।
यसैगरी नेपाल इन्भेस्टमेन्ट मेगा बैंकले ३ अर्ब ९८ करोड ४५ लाख, कुमारी बैंकले ३ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ, ग्लोबल आईएमई बैंकले ३ अर्ब १७ करोड ५३ लाख र एनएमबी बैंकले ३ अर्ब ११ करोड ३७ लाख रुपैयाँ कर्जा स्वीकृत गरेका छन् । यी विवरणले सहुलियतपूर्ण कर्जा कार्यक्रमअन्तर्गत बैंकहरूले उल्लेख्य रकम स्वीकृत गरेको देखाए पनि त्यसको वास्तविक उपयोगको अवस्था छुट्टै विश्लेषण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँछन् ।
केही बैंकमा भने सहुलियतपूर्ण कर्जा लिनेको संख्या निकै कम छ । एनआईसी एसिया बैंकबाट ६ जनाले मात्रै यस्तो कर्जा लिएका छन् । बैंकले ९ करोड ३ लाख ४० हजार रुपैयाँ स्वीकृत गरेकोमा ७ करोड ४५ लाख २८ हजार रुपैयाँ बक्यौता रहेको छ । स्ट्यान्डर्ड चार्टर्ड बैंक नेपालमा १७ जना, नेपाल एसबीआई बैंकमा २७३ जना र सिटिजन्स बैंकमा ४७० जना ऋणीले मात्रै सहुलियतपूर्ण कर्जा लिएका छन् ।
