आईजीआई प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्सलाई ‘ए माइनस’ रेटिङ, वित्तीय आधार र जोखिम वहन क्षमता बलियो

इक्रा नेपालका अनुसार सन् २०२६ सेप्टेम्बर २८ सम्म कम्पनीविरुद्ध बाढीसँग सम्बन्धित ८३ करोड ५० लाख रुपैयाँ बराबरको दाबी परेको छ। उक्त रकम सन् २०२६ अगस्ट ३१ सम्म १८ करोड ७० लाख रुपैयाँ रहेकोमा उल्लेख्य वृद्धि भएको हो। नेपाल बीमा प्राधिकरणले प्रकाशित गरेको विवरणका आधारमा दाबी रकममा भइरहेको वृद्धिलाई कम्पनीको मूल्याङ्कनका लागि प्रमुख निगरानीयोग्य पक्ष मानिएको छ। यद्यपि, कम्पनीले आफ्नै वहनमा राख्ने जोखिमलाई समेत समेट्ने गरी पर्याप्त पुनर्बीमा व्यवस्था गरेको र विपत्तिसम्बन्धी व्यापक पुनर्बीमा सुरक्षा उपलब्ध रहेकाले सम्भावित क्षतिको प्रभाव केही हदसम्म कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

कम्पनीको मूल्याङ्कनमा यसको लामो सञ्चालन अनुभव, पर्याप्त पुँजी आधार, बजारमा स्थापित उपस्थिति, अनुभवी सञ्चालक तथा व्यवस्थापन टोली र सहज शोधनक्षमता अनुपातलाई सकारात्मक पक्षका रूपमा लिइएको छ। आईजीआई प्रुडेन्सियल सन् २०२३ मेमा इमई जनरल इन्स्योरेन्स लिमिटेड र प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स कम्पनी लिमिटेड एकआपसमा गाभिएर बनेको कम्पनी हो। इमई जनरल सन् २००१ देखि र प्रुडेन्सियल इन्स्योरेन्स सन् २००० देखि सञ्चालनमा रहेका थिए। दुवै संस्थाको लामो अनुभवले नयाँ कम्पनीको व्यावसायिक आधारलाई बलियो बनाएको मूल्याङ्कनमा उल्लेख छ।

एकीकरणपछि कम्पनीको खुद सम्पत्ति तथा पुँजी आधार विस्तार भएको, जोखिम वहन गर्ने क्षमता बढेको, सम्पत्तिको आधार मजबुत बनेको र सञ्चालनको आकार तथा बजार हिस्सा विस्तार भएको छ। यसले आईजीआई प्रुडेन्सियललाई नेपालको निर्जीवन बीमा क्षेत्रमा ठूला कम्पनीमध्ये एकका रूपमा स्थापित गरेको छ। सन् २०२६ मा समाप्त आर्थिक वर्षमा कम्पनीले कुल आर्जित बीमाशुल्कका आधारमा करिब ९ प्रतिशत र खुद आर्जित बीमाशुल्कका आधारमा करिब ७ प्रतिशत बजार हिस्सा ओगटेको थियो। पर्याप्त सञ्चालन अनुभव, समग्र बजारमा उल्लेखनीय उपस्थिति र अनुभवी व्यवस्थापन टोलीलाई कम्पनीको मूल्याङ्कनमा सकारात्मक आधार मानिएको छ।

कम्पनीमा इमई समूह तथा विशाल समूहसँग सम्बन्धित अनुभवी प्रवर्द्धक, सञ्चालक र वरिष्ठ व्यवस्थापन टोलीको उपस्थिति छ। यी समूहका सदस्यहरूसँग नेपाली अर्थतन्त्रका विभिन्न क्षेत्रमा लामो अनुभव रहेको छ। स्थापित व्यावसायिक सञ्जाल र विविध क्षेत्रमा फैलिएको व्यावसायिक सम्बन्धका कारण कम्पनीलाई सञ्चालन विस्तार, व्यवसाय विकास तथा बजारमा आफ्नो उपस्थिति थप मजबुत बनाउन सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

इक्रा नेपालले उपलब्ध पुँजीको पर्याप्त आधार र पुनर्बीमाबाट प्राप्त हुने अपेक्षित रकमका कारण आर्थिक वर्ष २०२६ मा उत्पन्न दाबीको प्रभाव व्यवस्थापन गर्न सकिने अनुमान गरेको छ। त्यसैगरी, सन् २०२६ जुलाईको मध्यसम्म कम्पनीको तरल सम्पत्ति र खुद बीमा करार दायित्वको अनुपात ३.२३ गुणा रहेको थियो। यहाँ खुद बीमा करार दायित्व गणना गर्दा कुल बीमा करार दायित्वबाट पुनर्बीमा सम्पत्ति घटाइएको हुन्छ। यस अनुपातले कम्पनीको तरलता अवस्था पर्याप्त रहेको संकेत गर्ने मूल्याङ्कनमा उल्लेख छ।

कम्पनीको जोखिम व्यवस्थापनमा पुनर्बीमाको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको छ। सन् २०२६ मा समाप्त आर्थिक वर्षमा कम्पनीको जोखिम आफैँले वहन गर्ने अनुपात करिब ३३ प्रतिशत थियो, जुन निर्जीवन बीमा उद्योगको औसत करिब ४२ प्रतिशतभन्दा कम हो। यसको मुख्य कारण कम्पनीको हवाई उड्डयन बीमा व्यवसायमा तुलनात्मक रूपमा बढी संलग्नता रहेको हो। उक्त आर्थिक वर्षमा हवाई उड्डयन क्षेत्रले कम्पनीको कुल आर्जित बीमाशुल्कमा करिब ११ प्रतिशत योगदान गरेको थियो, जबकि उद्योगको औसत यस्तो योगदान करिब ५ प्रतिशत थियो।

हवाई उड्डयन बीमा क्षेत्रलाई अलग गर्दा पनि कम्पनीको जोखिम आफैँले वहन गर्ने अनुपात करिब ३७ प्रतिशत रहेको थियो, जुन उद्योगको औसतभन्दा कम हो। कम्पनीले आगामी दिनमा जोखिम आफैँले वहन गर्ने अनुपात क्रमशः बढाउने योजना बनाएको छ। यसबाट बीमा व्यवसायको प्रतिफल सुधार गर्न सकिने अपेक्षा भए पनि जोखिम वहनको अनुपात बढाउँदा दाबीको अनुपात नियन्त्रणमा राख्नुपर्ने र पुनर्बीमासम्बन्धी अभ्यासलाई सुदृढ बनाउनुपर्ने चुनौती रहने मूल्याङ्कनमा उल्लेख छ।

यद्यपि, कम्पनीको वित्तीय कार्यसम्पादनमा केही चुनौती देखिएका छन्। सन् २०२५ सेप्टेम्बरमा भएका दङ्गा तथा अशान्तिसँग सम्बन्धित दाबी बढेपछि सन् २०२६ मा समाप्त आर्थिक वर्षमा कम्पनीको बीमा दाबी अनुपात उल्लेख्य रूपमा बिग्रिएको थियो। उक्त अनुपात सन् २०२५ मा समाप्त आर्थिक वर्षको करिब ६८ प्रतिशतबाट बढेर सन् २०२६ मा करिब १०१ प्रतिशत पुगेको थियो। यो उद्योगको औसत करिब ७५ प्रतिशतभन्दा निकै उच्च हो।

कम्पनीको व्यवसायमा सवारीसाधन बीमाको हिस्सा पनि उल्लेखनीय छ। सन् २०२६ मा समाप्त आर्थिक वर्षमा सवारीसाधन बीमाले कुल आर्जित बीमाशुल्कमा करिब ३१ प्रतिशत र खुद आर्जित बीमाशुल्कमा करिब ६४ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको थियो। यो उद्योगको समग्र प्रवृत्तिसँग धेरै हदसम्म मेल खाने भए पनि कुनै नियामकीय परिवर्तनले सवारीसाधन बीमाको कारोबारमा प्रभाव पारेमा कम्पनीको व्यावसायिक अवस्थामै असर पर्न सक्ने इक्रा नेपालले औँल्याएको छ।

सन् २०२६ जुलाईको मध्यसम्म कम्पनीका प्रमुख सेयरधनीहरूमा हेमराज ढकालको करिब ६ प्रतिशत, चन्द्रप्रसाद ढकालको करिब ४.६ प्रतिशत, उषा इन्भेस्टमेन्टको करिब ४.६ प्रतिशत र नबिल बैंक लिमिटेडको करिब ३.६ प्रतिशत सेयर स्वामित्व रहेको थियो। यसबाहेक कम्पनीमा अन्य सेयरधनीहरूको पनि लगानी रहेको छ। कम्पनीको संस्थापक र सर्वसाधारण सेयर स्वामित्वको अनुपात ५१:४९ रहेको छ।